Nutri-Score Nedir? A'dan E'ye Sağlık Skoru Rehberi
Nutri-Score Nedir?
Nutri-Score, gıda ürünlerinin beslenme kalitesini A'dan E'ye bir ölçekte gösteren bir ön ambalaj etiketleme sistemidir. Fransa'da 2017'de tanıtılan bu sistem, tüketicilerin hızlı ve bilinçli gıda seçimi yapmasını sağlamak için geliştirilmiştir.
Renk Kodları
| Puan | Renk | Anlam |
|---|---|---|
| A | 🟢 Koyu yeşil | En iyi beslenme kalitesi |
| B | 🟡 Açık yeşil | İyi beslenme kalitesi |
| C | 🟠 Sarı | Orta beslenme kalitesi |
| D | 🟤 Turuncu | Düşük beslenme kalitesi |
| E | 🔴 Kırmızı | En düşük beslenme kalitesi |
Nasıl Hesaplanır?
Nutri-Score, 100g (veya 100ml) ürün başına bir puan hesaplar:
Negatif Puanlar (0-10 arası, yüksek = kötü)
- Enerji (kJ): Kalori yoğunluğu
- Şeker (g): Toplam şeker miktarı
- Doymuş yağ (g): Doymuş yağ asitleri
- Sodyum (mg): Tuz içeriği
Pozitif Puanlar (0-5 arası, yüksek = iyi)
- Meyve/sebze/kuruyemiş (%): Oranı
- Lif (g): Posa miktarı
- Protein (g): Protein içeriği
Final skor = Negatif puanlar − Pozitif puanlar
Düşük skor = daha iyi (A), yüksek skor = daha kötü (E).
2024 Güncellemesi (v2)
Nutri-Score algoritması 2024'te önemli bir güncelleme aldı:
Değişiklikler:
- Şeker cezası artırıldı: Özellikle içeceklerde şeker daha ağır cezalandırılıyor
- Tam tahıl bonusu: Tam tahıllı ürünler ek puan kazanıyor
- Yağ kategorisi ayrıldı: Zeytinyağı, kanola yağı gibi sağlıklı yağlar artık ayrı değerlendiriliyor
- Kırmızı et cezası: Kırmızı et ürünlerine ek negatif puan
- Tatlandırıcı cezası: Yapay tatlandırıcı içeren içecekler daha düşük puan alıyor
- Tuz hassasiyeti artırıldı: Daha düşük tuz eşikleri
Pratik etki:
- Beyaz ekmek: C → D
- Tam buğday ekmeği: B → A/B
- Zeytinyağı: D → B
- Diyet kola: B → C/D
Nutri-Score'un Sınırlamaları
- Katkı maddeleri hesaba katılmaz: Bir ürün Nutri-Score A olabilir ama riskli E-kodları içerebilir
- Porsiyon değil, 100g bazlı: Çok az tüketilen bir ürün E olabilir ama gerçek etkisi düşük olabilir
- Taze ürünlerde anlamsız: Elma veya brokoli zaten sağlıklıdır; Nutri-Score işlenmiş gıdalarda yararlıdır
- Karşılaştırma aynı kategoride yapılmalı: Bir zeytinyağını bir mineralli su ile karşılaştırmak anlamsızdır
Hangi Ülkelerde Kullanılıyor?
| Ülke | Durum | Yıl |
|---|---|---|
| 🇫🇷 Fransa | Resmi destekli, gönüllü | 2017 |
| 🇧🇪 Belçika | Resmi destekli, gönüllü | 2019 |
| 🇩🇪 Almanya | Resmi destekli, gönüllü | 2020 |
| 🇪🇸 İspanya | Resmi destekli, gönüllü | 2021 |
| 🇳🇱 Hollanda | Resmi destekli, gönüllü | 2019 |
| 🇱🇺 Lüksemburg | Resmi destekli, gönüllü | 2018 |
| 🇨🇭 İsviçre | Resmi destekli, gönüllü | 2019 |
WeReadLabels ile Nutri-Score Kontrolü
Ürün ambalajında Nutri-Score etiketi olmasa bile WeReadLabels barkod tarayarak Nutri-Score'u hesaplar. Ayrıca NOVA sınıflandırması, katkı maddeleri ve alerjen analizi de aynı taramada sunulur.
Kaynaklar:
- Santé Publique France: Nutri-Score Official Documentation
- Hercberg ve ark. (2021): "Update of the Nutri-Score algorithm"
- EFSA: Front-of-pack nutrition labelling evaluation
Hızlı cevaplar.
Nutri-Score zorunlu mu?
Hayır, şu an gönüllüdür. Fransa, Belçika, Almanya, İspanya, Hollanda ve Lüksemburg resmi olarak desteklemektedir. AB genelinde zorunlu kılınması tartışılmaktadır.
Nutri-Score A ürünler sağlıklı mı?
Nutri-Score, aynı kategorideki ürünleri karşılaştırmak için tasarlanmıştır. Nutri-Score A bir ürün "süper sağlıklı" anlamına gelmez; kendi kategorisinde daha iyi bir seçim olduğunu gösterir.
Zeytinyağı neden kötü puan alıyor?
2024 güncellemesiyle birlikte Nutri-Score algoritması revize edildi. Yağ kategorisi ayrı değerlendirilmeye başlandı ve zeytinyağı artık B puanı alabilmektedir. Eski versiyonda D alıyordu.
Markette tara, anında gör.
Makalede bahsedilen ürünleri barkod tarayarak anında analiz et. Nutri-Score, kanserojen riski, katkı maddeleri ve alerjenler — hepsi bir taramada.
Uygulamayı İndir