E-Kodları Rehberi: Hangi E-Kodları Tehlikeli?
E-Kodu Nedir?
"E" harfi, Avrupa (Europe) kelimesinden gelir. E-kodları, Avrupa Birliği tarafından gıdalarda kullanımı onaylanmış katkı maddelerinin standart numaralandırma sistemidir. Her E-kodu, EFSA tarafından güvenlik değerlendirmesinden geçmiştir.
E-Kodları Kategori Haritası
E100-E199: Renklendiriciler (Boyalar)
| E-Kodu | Madde | Risk | Not |
|---|---|---|---|
| E100 | Kurkumin | ✅ Düşük | Zerdeçaldan elde edilir |
| E101 | Riboflavin (B2) | ✅ Düşük | Vitamin |
| E102 | Tartrazin | ⚠️ Orta | Southampton çalışması: çocuklarda hiperaktivite |
| E104 | Kinolin sarısı | ⚠️ Orta | Bazı ülkelerde yasaklı |
| E110 | Sunset Yellow | ⚠️ Orta | Çocuklarda dikkat eksikliği riski |
| E120 | Karmin (koşinil) | ✅ Düşük | Doğal, ancak böcekten elde edilir |
| E122 | Azorubin | ⚠️ Orta | Azo boyası, hiperaktivite riski |
| E129 | Allura Red | ⚠️ Orta | ABD'de yaygın, tartışmalı |
| E150a | Düz karamel | ✅ Düşük | Güvenli |
| E150d | Sülfit amonyak karameli | 🔴 Yüksek | IARC Grup 2B (4-MEI) |
| E160a | Beta-karoten | ✅ Düşük | A vitamini öncüsü |
| E160b | Annatto | ✅ Düşük | Doğal bitkisel |
| E171 | Titanyum dioksit | 🔴 Yasaklı | AB'de 2022'den beri yasak |
E200-E299: Koruyucular
| E-Kodu | Madde | Risk | Not |
|---|---|---|---|
| E200 | Sorbik asit | ✅ Düşük | Doğal, güvenli |
| E202 | Potasyum sorbat | ✅ Düşük | Yaygın, güvenli |
| E210 | Benzoik asit | ⚠️ Orta | C vitaminiyle benzene dönüşebilir |
| E211 | Sodyum benzoat | ⚠️ Orta | E300 ile kombinasyonda dikkat |
| E220 | Kükürt dioksit | ⚠️ Orta | Sülfite hassas kişilerde astım |
| E249 | Potasyum nitrit | 🔴 Yüksek | İşlenmiş ette nitrozoamin |
| E250 | Sodyum nitrit | 🔴 Yüksek | İşlenmiş ette nitrozoamin |
| E252 | Potasyum nitrat | ⚠️ Orta | Nitrite dönüşebilir |
E300-E399: Antioksidanlar & Asit Düzenleyiciler
| E-Kodu | Madde | Risk | Not |
|---|---|---|---|
| E300 | Askorbik asit (C vit.) | ✅ Düşük | Vitamin |
| E306 | Tokoferol (E vit.) | ✅ Düşük | Vitamin |
| E322 | Lesitin | ✅ Düşük | Soya/ayçiçeğinden, güvenli |
| E330 | Sitrik asit | ✅ Düşük | Doğal, her yerde |
| E338 | Fosforik asit | ⚠️ Orta | Yüksek dozda kemik sağlığı |
E400-E499: Kıvam Artırıcılar & Stabilizatörler
| E-Kodu | Madde | Risk | Not |
|---|---|---|---|
| E400 | Alginik asit | ✅ Düşük | Deniz yosunundan |
| E407 | Karragenan | ⚠️ Orta | Tartışmalı, bağırsak sağlığı |
| E412 | Guar gam | ✅ Düşük | Doğal, güvenli |
| E415 | Ksantan gam | ✅ Düşük | Yaygın, güvenli |
| E440 | Pektin | ✅ Düşük | Meyveden, güvenli |
| E471 | Mono/digliseridler | ✅ Düşük | Yaygın emülgatör |
E600-E699: Lezzet Artırıcılar
| E-Kodu | Madde | Risk | Not |
|---|---|---|---|
| E620 | Glutamik asit | ✅ Düşük | Doğal amino asit |
| E621 | MSG | ✅ Düşük | ADI sınırında güvenli |
| E627 | Disodyum guanilat | ✅ Düşük | Genellikle MSG ile kullanılır |
| E631 | Disodyum inosinat | ✅ Düşük | Genellikle MSG ile kullanılır |
E900-E999: Çeşitli
| E-Kodu | Madde | Risk | Not |
|---|---|---|---|
| E900 | Dimetil polisiloksan | ✅ Düşük | Köpük önleyici |
| E950 | Asesülfam K | ⚠️ Orta | Yapay tatlandırıcı, tartışmalı |
| E951 | Aspartam | ⚠️ Yüksek | IARC Grup 2B (2023) |
| E952 | Siklâmat | ⚠️ Orta | ABD'de yasak, AB'de izinli |
| E955 | Sukraloz | ✅ Düşük | Genel olarak güvenli |
| E960 | Stevia glikozitleri | ✅ Düşük | Doğal tatlandırıcı |
Etiket Okurken Dikkat Edin
- İçerik listesi sıralaması: Maddeler ağırlığa göre sıralanır — ilk sıradakiler en fazla kullanılanlardır
- "Aroma" gizli glutamat olabilir: "Doğal aroma", "maya özütü" serbest glutamat içerebilir
- Alerjen bilgisi: E-kodları alerjen kaynağı olabilir (E322 - soya lesitini)
WeReadLabels ile E-Kodlarını Çözün
Barkodu tarayın, tüm E-kodlarını anında görün. Her katkı maddesi risk seviyesiyle birlikte gösterilir.
Kaynaklar:
- EFSA: Food Additives Re-evaluation Programme
- AB Regülasyonu (EC) No 1333/2008
- Southampton Study (McCann ve ark., 2007)
Hızlı cevaplar.
E-kodu olan her madde zararlı mı?
Hayır. E-kodu, Avrupa Birliği tarafından onaylanmış gıda katkı maddesi anlamına gelir. E300 (C vitamini), E330 (sitrik asit), E160a (beta-karoten) gibi birçok E-kodu doğal ve tamamen güvenlidir.
Kaç tane E-kodu var?
AB'de yaklaşık 350 E-kodu tanımlanmıştır. E100-E199 arası renklendiriciler, E200-E299 koruyucular, E300-E399 antioksidanlar, E400-E499 kıvam artırıcılar, E500-E599 asit düzenleyiciler, E600-E699 lezzet artırıcılar, E900-E999 çeşitli katkı maddeleridir.
En tehlikeli E-kodları hangileri?
EFSA değerlendirmelerine göre dikkat gerektiren E-kodları: E102 (tartrazin - hiperaktivite), E110 (sunset yellow - hiperaktivite), E150d (sülfit amonyak karameli - 4-MEI riski), E171 (titanyum dioksit - AB'de yasaklandı), E249/E250 (nitritler - işlenmiş ette nitrozoamin riski).
Markette tara, anında gör.
Makalede bahsedilen ürünleri barkod tarayarak anında analiz et. Nutri-Score, kanserojen riski, katkı maddeleri ve alerjenler — hepsi bir taramada.
Uygulamayı İndir